Գրականությունը միայն դասագրքի էջերում կարդացվող ստեղծագործությունների ամբողջություն չէ։ Այն ժամանակի, մարդու և նրա ապրած միջավայրի հետ հանդիպելու հնարավորություն է։ Հենց այդ գաղափարով էլ 7-րդ դասարանի աշակերտները Գրականություն առարկայի ծրագրային թեմայի շրջանակում այցելեցին Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարան։
Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանը հիմնադրվել է 1964 թվականին՝ այն բնակարանում, որտեղ բանաստեղծն ապրել է 1935-1937 թվականներին։ Տարիների հավաքչական աշխատանքից հետո թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 1975 թվականի հունվարին։ Այսօր այն Չարենցի կյանքի, գրական-մշակութային և հասարակական-քաղաքական գործունեության ուսումնասիրման կենտրոն է։ Թանգարանում պահպանվում են բանաստեղծի անձնական իրերը, ձեռագրերը, գրքերը, լուսանկարներն ու նրան առնչվող այլ նյութեր, իսկ հուշատունը վերականգնված է Չարենցի ապրած ժամանակաշրջանի մթնոլորտին հնարավորինս մոտ։
Այցի ընթացքում սովորողները հնարավորություն ունեցան արդեն ծանոթ գրական նյութը դիտարկել այլ դիտանկյունից։ Թանգարանի ցուցադրությունը նրանց օգնեց Չարենցի ստեղծագործությունը կապել նրա կենսագրության, ժամանակաշրջանի և անձնական աշխարհի հետ։ Բանաստեղծի աշխատասենյակը, անձնական իրերը, գրքերը և պահպանված նյութերը գրական հերոսին ու հեղինակին դարձրին ավելի տեսանելի ու շոշափելի։
Թանգարանային միջավայրում գրական ստեղծագործության ուսումնասիրությունը լրացվում է այնպիսի տեղեկություններով, որոնք միշտ չէ, որ հնարավոր է փոխանցել միայն դասարանում։ Սովորողը ոչ միայն լսում է հեղինակի մասին, այլև տեսնում է այն միջավայրը, որտեղ ստեղծագործողը ապրել, մտածել ու աշխատել է։
Թանգարան-դպրոց կապը կարևոր է հատկապես այն առարկաների դեպքում, որոնց բովանդակությունը սերտորեն կապված է մշակութային ժառանգության հետ։ Դպրոցը տալիս է գիտելիքի համակարգը, իսկ թանգարանը հնարավորություն է տալիս այդ գիտելիքը տեսնել իրական առարկաների, տարածության, փաստաթղթերի և պատմությունների միջոցով։
Այսպիսի այցերը նաև սովորողին դուրս են բերում դասագրքային սահմաններից։ Գրականության դասը շարունակվում է թանգարանում՝ դիտարկման, հարցերի, քննարկման և սեփական տպավորությունների միջոցով։ Այս մոտեցմամբ մշակութային հաստատությունը դառնում է ոչ թե պարզապես այցելության վայր, այլ ուսումնական գործընթացի բնական շարունակությունը։
Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանն ինքն էլ իրականացնում է տարբեր կրթական ծրագրեր դպրոցականների համար՝ համադրելով թանգարանային շրջայցը, գրական նյութը, ինտերակտիվ աշխատանքն ու ստեղծագործական գործունեությունը։
7-րդ դասարանցիների այցը ծրագրային ուսուցման շարունակությունն էր․ Չարենցի կյանքն ու ստեղծագործությունն ուսումնասիրելով՝ սովորողները հնարավորություն ունեցան իրենց դասարանական գիտելիքը լրացնել թանգարանային փորձառությամբ։ Իսկ այդպիսի հանդիպումները կարևոր են նրանով, որ գրականությունը սովորողին ներկայանում է ոչ միայն որպես տեքստ, այլև որպես ժամանակի, մարդու և մշակույթի կենդանի պատմություն։
Գրականության ուսուցիչները, ովքեր նախքան այցելությունը ինֆորմացիոն առումով բավական աշխատանք էին տարել աշակերտների հետ, վստահ են, որ Չարենցին կարդալուց հետո նրան տեսնելը, նրա աշխարհին մոտենալը և այդ աշխարհի մասին նոր հարցեր ձևակերպելը նույնպես գրականություն սովորելու ճանապարհի մի մասն է։
«Ազատ չմտածել նշանակում է չմտածել»։
